عمران خان، نخست‌وزیر و ژنرال قمر جاوید باجوا، فرمانده ارتش پاکستان در فرودگاه نظامی نورخان از بن سلمان و هیات همراه وی استقبال کردند.

همزمان با ورود شاهزاده سعودی به پاکستان، تدابیر امنیتی شدیدی در پایتخت این کشور حکمفرما شد و دولت پاکستان روز دوشنبه ۱۸ فوریه را در شهرهای اسلام آباد و راولپندی تعطیل عمومی اعلام کرد.

محمد بن سلمان در جریان این سفر یک قرارداد سرمایه گذاری ۲۰ میلیارد دلاری را با پاکستان امضا کرد. احداث یک پالایشگاه نفت در بندر اقیانوسی گوادر در جنوب پاکستان یکی از پروژه‌های سرمایه گذاری عربستان در پاکستان است.

ولیعهد جوان سعودی که ابتدا قرار بود روز شنبه وارد پاکستان شود و از آنجا به اندونزی و مالزی سفر کند، سفرش به پاکستان را به یکشنبه موکول و برنامه سفرش به اندونزی و مالزی را هم بصورت کامل لغو کرد.

هنوز توضیحی در خصوص چرایی لغو این سفر از سوی مقامات رسمی عربستان اعلام نشده است اما در پاکستان دولت این کشور استقبال شایانی از دیدار آقای بن سلمان کرده است. در خیابان‌های اسلام‌آباد تصاویری از وی و همچنین پدرش سلمان بن‌عبدالعزیز نصب شده است.

این سفر تنها چند روز پس از حمله انتحاری در سیستان و بلوچستان ایران صورت می‌گیرد. مقامات ایران می گویند پاکستان باید پاسخگو باشد و تهدید کرده اند که انتقام حمله انتحاری زاهدان را می گیرند.

نکته قابل توجه اینکه روز جمعه یک حمله انتحاری نیز علیه نیروهای پلیس هند در منطقه کشمیر انجام شد که شباهت بسیاری به حمله انتحاری سیستان و بلوچستان ایران دارد. در آن حمله هم عامل انتحاری با خودروی مملو از مواد منفجره به اتوبوس حامل نظامیان هندی کوبید که در پی این حادثه ۴۴ نفر از نیروهای پلیس هند جان باختند.

دولت هند می‌گوید گروه جیش‌المحمد این حمله تروریستی را انجام داده است. مقامات هندی پاکستان را متهم می‌کنند که به گروه‌های تروریستی اجازه می‌دهند در خاک این کشور فعالیت کنند و اقدامات تروریستی خود را در خاک هند به انجام برسانند.

اکنون و در شرایطی که هم ایران و هم هند به پاکستان اتهامی مشابه وارد می کنند، شاید با سفر ولیعهد عربستان به اسلام‌آباد، معادلات منطقه‌ای وارد فصل تازه‌ای از رقابت‌ها و مناقشات شود.

حادثه تروریستی انفجار اتوبوس نیروهای سپاه در 24 بهمن ماه در جاده خاش - زاهدان که منجر به شهادت 27 نفر شد از تلخ ترین حوادث سالیان اخیر بود. البته در ماه های اخیر حوادث و اقدامات تروریستی دیگری نیز در جنوب شرقی کشور و در استان سیستان و بلوچستان رخ داده بود.

بر اساس سخنان و موضع گیری مقام های مختلف سیاسی و نظامی کشورمان،عربستان سعودی و امارات متحده عربی در این جنایت نقش داشته اند.بر اساس احتمالات می توان گفت حداقل دولت پاکستان نیز نسبت به ورود تروریست ها از خاک این کشور جهت انجام عملیات کوتاهی داشته است. در واقع اسلام آباد در قبال ناامنی مرزی و جولان تروریست های تکیفری، سیاست فعالانه ای نداشته است.

این اتفاق در حالی رخ می دهد که با روی کار آمدن عمران خان در پاکستان این انتظار بوجود آمده بود که اسلام آباد پیگیر عملیاتی شدن سیاست خارجی مسالمت آمیز و دوستانه در قبال ایران است. به خصوص اینکه عمران خان از شرکت در جنگ یمن با وجود تلاش گسترده عربستان امتناع کرده بود و حتی پیشنهاد میانجیگری بین تهران و ریاض را نیز داده بود.

همزمان با این اتفاقات، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی دیروز همراه با هیاتی 700 نفره وارد پاکستان شد. بدون شک این سفر می تواند بر روابط ایران و پاکستان تاثیر جدی داشته باشد. به خصوص اینکه عربستان و امارات در پی این هستند با توجه به وضعیت نابسامان اقتصادی پاکستان با کمک های مالی و انعقاد قراردادهای تجاری(مثلا توسعه بندر گوادر به عنوان رقیب چابهار) زمینه همکاری بیشتر جهت تحقق اهداف سیاسی خود را فراهم نمایند. به عبارتی دیگر سفر محمد بن سلمان به پاکستان را می توان سفری با ماهیت ژئوپلیتیک، اقتصادی و سیاسی ارزیابی کرد. البته در این تور آسیایی، اهداف دیگری مانند خروج ریاض از انزوا که در پی مرگ جمال خاشقچی گریبان گیر آن شده بودنیز وجود دارد.

فراموش نشود چند وقت قبل محمد بن سلمان به صراحت از انتقال درگیری ها و ناآرامی های منطقه به داخل مرزهای ایران سخن گفته بود.

در واقع راهبرد ترامپ، نتانیاهو و بن سلمان تلاش برای تجهیز گروهک های تروریستی جهت ایجاد ناامنی و تنش های داخلی در مرزهای شرقی و غربی است. نگاهی به آمار حملات تروریستی در چند وقت اخیر بیانگر توطئه کشورهای غربی- عربی و رژ‍یم صهیونیستی برای ایجاد آشوب در مرزهای ایران و انتقال آن به کل کشور است.

بنابراین به لحاظ سیاسی سفر محمد بن سلمان به پاکستان را باید در راستای زمینه سازی برای جدایی کامل اسلام آباد و تهران ارزیابی کرد تا این گونه، شرایط برای جولان بیشتر گروه‌های تروریستی در شرق کشور فراهم شود. فراموش نشود عربستان و آمریکا از نقش آفرینی ایران در افغانستان جهت ترغیب طالبان برای ورود به فاز سیاسی و محدود شدن داعش نیز نگران اند و از این رو تلاش می کنند به هر طریق ممکن(از جمله با کمک گرفتن از اسلام آباد) تهران از فرایند کنار گذاشته شود.

در این راستا ضرورت دارد علاوه بر این که پاسخی منطقی و قاطع به کشورهای حامی تروریست ها داده می شود اما در عین تلاش شود تا از ظرفیت دستگاه دیپلماسی برای خنثی کردن نقشه های کشورهای غربی و عربی جهت بحرانی ساختن روابط تهران و اسلام آباد نیز استفاده شود تا پاکستان به حلقه ای از سیاست ضدایرانی ترامپ، بن سلمان و نتانیاهو تبدیل نشود.

دیدار احتمالی ولیعهد عربستان با نمایندگان طالبان در پاکستان

محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان روز یکشنبه به پاکستان سفر خواهد کرد و احتمالا در جریان این سفر دو روزه با نمایندگان طالبان افغانستان نیز دیدار خواهد داشت. این خبری است که از سوی برخی منابع نزدیک به دولت پاکستان انتشار یافته است. به گفتۀ آنها این دیدار بخشی از تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ داخلی ۱۷ ساله در افغانستان است.

عربستان سعودی همچون دیگر کشورهای حاشیۀ خلیج فارس در مذاکرات صلح افغانستان مشارکت دارد و شبه‌نظامیان طالبان به دلیل روابط تاریخی ریاض با گروه‌های اسلامگرا همچنین قدرت مذهبی این کشور به عنوان زادگاه اسلام، از پادشاهی سعودی تاثیر می‌پذیرند.

بر اساس برنامه‌ریزی‌ها ولیعهد عربستان دوشنبه ۱۸ فوریه (۲۹ بهمن) پس از امضای قراردادهای سرمایه گذاری ۱۰ میلیارد دلاری در بخش انرژی پاکستان، این کشور را ترک می‌کند و به گفتۀ دو تن از مقامات ارشد دولت پاکستان، پیش از ترک این کشور با نمایندگان طالبان در اسلام آباد دیدار خواهد داشت.

تا کنون هیچ مقامی نه در دولت عربستان و نه در میان رهبران طالبان این خبر را تایید نکرده است.

چرا عربستان به سرمایه‌گذاری‌های گسترده در پاکستان روی آورده است؟

عربستان سعودی در راستای اهداف استراتژیک خود در منطقه قصد دارد یک برنامۀ سرمایه‌گذاری گسترده را در پاکستان به اجرا بگذارد.

بخشی از این سرمایه‌گذاری، راه اندازی یک پالایشگاه و یک مجموعۀ نفتی به ارزش ۱۰ میلیارد دلار در بندر گوادر پاکستان است. این بندر در پایان کریدور اقتصادی چین‌-پاکستان و در فاصله‌ای نه‌چندان دور از بندر چابهار ایران قرار دارد.

قرار است در جریان دیدار آیندۀ محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی از اسلام‌آباد چندین توافقنامۀ تجاری در راستای اجرایی شدن این سرمایه گذاری‌ها امضا شود.

پاکستان و عربستان ماه‌هاست که با یکدیگر دربارۀ جزئیات این قراردادهای اقتصادی گفتگو می‌کنند و بنا بر اعلام یکی از مقامات ارشد اسلام‌آباد، مذاکرات بخوبی پیش رفته و به این ترتیب یکی از بزرگترین سرمایه گذاری‌های عربستان در پاکستان که تا کنون سابقه نداشته است، اجرایی خواهد شد.

پیش از این وال استریت ژورنال نیز اخباری دربارۀ پیشنهاد کمک و سرمایه گذاری ۳۰ میلیارد دلاری عربستان و امارات عربی متحده به پاکستان اخباری را منتشر شده بود. هر کدام از این دو کشور تا کنون مبلغ ۳ میلیارد دلار در بانک مرکزی پاکستان سرمایه‌گذاری کرده‌اند و همچنین پذیرفته‌اند که بازپرداخت ۶ میلیارد دلاری بدهی اسلام‌آباد برای واردات نفت را به تعویق بیندازند.

عمران خان، نخست‌وزیر پاکستان از زمان رسیدن به قدرت در ژوئیه گذشته، دو بار به عربستان سعودی سفر کرده است. او از معدود افرادی بود که در اکتبر گذشته در نشست بین‌المللی سرمایه گذاری ریاض موسوم به «داووس در صحرا» شرکت کرد؛ نشستی که در پی قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد سعودی توسط عوامل حکومت عربستان از سوی جامعه جهانی تحریم شد.

عمران خان برای جذب سرمایه گذاری‌ها به قطر و ترکیه (دو رقیب منطقه‌ای ریاض) و به چین نیز سفر کرد.
هدف از سرمایه‌گذاری‌های عربستان در پاکستان چیست؟

عربستان مانند بسیاری از بزرگترین صادرکنندگان نفت در جهان به سرمایه گذاری‌های گسترده در پالایشگاه‌ها و پروژه‌های پتروشیمی سراسر جهان روی آورده است و بندر گوادر نیز دارای پتانسیل‌های اقتصادی فراوانی است.

این بندر در چهارچوب کریدور اقتصادی چین‌-پاکستان، به یک مرکز صنعتی پیشرو تبدیل خواهد شد. بندری که از مسیر آن دسترسی به بازارهای آسیای مرکزی، افغانستان، خاورمیانه و آفریقا اسان است و به گفته کارشناسان، با خط لولۀ گوادر به چین، زمان تحویل نفت از چهل روز به ۷ روز کاهش می‌یابد.

اما عربستان با سرمایه‌گذاری در پاکستان اهداف ژئوپولیتیک را نیز دنبال می‌کند بویژه آن‌که ایران، رقیب عربستان در منطقه در پایان سال ۲۰۱۸ میلادی بهره‌برداری بین‌المللی از بندر چابهار را آغاز کرد. یک مسیر کلیدی که افغانستان را به دریا متصل می‌کند و به هند اجازه می‌دهد تا با عبور از دشمن تاریخی خود پاکستان، فعالیت‌های تجاری خود را گسترش دهد.

هدف بن سلمان از سفر به پاکستان چیست؟

اگر به گوشه ای از تحولات پیش از سفر ولیعهد سعودی به پاکستان بنگریم متوجه می شویم که این سفر بیشتر از کمک به پاکستان، برای دولت میزبان هزینه برداشته و می توان گفت این سفر چندان هم برای اسلام آباد کم خرج نیست.

گماشتن بیش از دو هزار نیروی امنیتی، ورود 130 نفر از محافظان سلطنتی از ریاض به اسلام آباد، رزرو 8 هتل مجلل و آغاز تمرینات تیم حفاظت بن سلمان ، از جمله فهرستی طولانی از تامین مقدماتی سفر آتی ولیعهد سعودی به پاکستان است.

گفته می شود که حاکمان سعودی در پی موثر نشان دادن سفر آتی بن سلمان به پاکستان هستند و این روزها تاکید می کنند که این سفر سرمایه گذاری 20 میلیارد دلاری عربستان برای پاکستان را به ارمغان می آورد.
منابع خبری پاکستان امروز گزارش دادند: دولت برنامه ویژه ای برای سفر بن سلمان به اسلام آباد ترتیب داده که در این بین بیش از 2 دو هزار نیروی امنیتی مامور حفاظت از کاروان طویل و عریض ولیعهد سعودی خواهند بود با وجودی که بن سلمان قرار است در کاخ نخست وزیر و یا ریاست جمهوری اقامت کند.

سفارت عربستان در اسلام آباد نیز امروز اعلام کرد: بن سلمان برای انجام سفر رسمی به پاکستان شنبه هفته بعدی وارد اسلام آباد شده و روز یکشنبه با اتمام سفر 24 ساعته خود راهی کوالالامپور پایتخت رسمی و سلطنتی مالزی می شود.
رسانه های پاکستانی می گویند: قرار است در جریان سفر بن سلمان به اسلام آباد تدابیر بی سابقه امنیتی از پایگاه نورخان تا محل اقامت مهمان عربستانی اتخاذ شود. علاوه بر این 130 نفر از اعضای گارد سلطنتی آل سعود برای حفاظت از ولیعهدشان هم اکنون وارد پایتخت پاکستان شده و تمرینات امنیتی آنان با ماموران کشور میزبان آغاز شده است.

دوری از تجمل گرایی و اشرافی گری که هرگز در دستور کار حاکمان سعودی در جریان سفرهای خارجی خود قرار نداشته است، این بار نیز در برنامه های بن سلمان برای سفر به پاکستان روشن است.
منابع خبری پاکستان اعلام کردند: بن سلمان در کاخ نخست وزیری اقامت خواهد داشت اما برای اعضای کاروان سلطنتی وی 8 هتل مجلل از جمله دو هتل پنج ستاره مشهور در پایتخت پاکستان رزرو شده که از هم اکنون حفاظت آن به دست نیروهای ویژه امنیتی از جمله ارتش پاکستان سپرده شده است.

اخیرا نیز علاوه بر ورود تیم امنیتی و رسانه های بن سلمان به اسلام آباد، وسایل ورزشی، مبلمان و دیگر وسایل شخصی ولیعهد سعودی نیز با استفاده از پنج دستگاه کامیون به پایتخت پاکستان منتقل شده است.

 تحرکات سفارت سعودی برای جلب توجه پاکستانی ها
همزمان با نزدیک شدن زمان سفر بن سلمان، سفیر و دیپلمات های سفارت سعودی در اسلام آباد نیز ارتباط خود با مسئولان دولتی، امنیتی به ویژه جامعه مدنی و رسانه ای پاکستا را نیز افزایش دادند.
نواف بن سعید بن احمد المالکی سفیر سعودی در پاکستان روز گذشته به دیدار صادق سنجرانی رئیس مجلس سنای پاکستان رفت و پس از این دیدار آنان از نمایشگاه اختصاصی تحت عنوان پیشرفت عربستان که توسط سفارت سعودی برگزار شده بود، بازدید کردند.
منابع خبری پاکستان از جلسات متعدد دیپلمات های سفارت سعودی با مسئولان امنیتی پاکستان به ویژه رسانه های مختلف این کشور برای پوشش امنیتی و رسانه ای سفر آتی بن سلمان نیز خبر می دهند.

سفر هیات ائتلاف سعودی به ریاست ژنرال پاکستانی

تنها چند روز مانده به سفر ولیعهد سعودی به پاکستان، یک هیات از ائتلاف به اصطلاح ضدتروریسم به رهبری عربستان برای اولین بار به اسلام آباد سفر کرد که ریاست آن ژنرال راحیل شریف فرمانده سابق ارتش پاکستان برعهده دارد.
راحیل شریف و هیات همراه در روزهای اخیر به ترتیب با ژنرال قمر جاوید باجوا فرمانده ارتش، شاه محمود قریشی وزیر خارجه، صادق سنجرانی رئیس مجلس سنا و عمران خان نخست وزیر پاکستان دیدار کرد.
با وجود گذشت چهار سال از تشکیل آن، هنوز اهداف و برنامه های خود را اعلام نکرده و کشورهای عضو هنوز نمی دانند با چه هدفی به عضویت اجباری این ائتلاف درآمده اند، حتی عمران خان نیز امروز در دیدار ژنرال راحیل شریف هیچ سخنی درباره عملکرد و یا اقدامات احتمالی انجام شده از سوی این ائتلاف به میان نیاورد.

کاخ نخست وزیر پاکستان با انتشار بیانیه ای در این خصوص اعلام کرد: عمران خان از “اهداف” ائتلاف سعودی تمجید کرد.
بدون شک سفر هیات ائتلاف سعودی به پاکستان در آستانه سفر بن سلمان طبیعی به نظر نمی رسد و چه بسا حاکمان سعودی مانند همیشه به فکر فشار بر پاکستان در قبال چند میلیارد دلار کمک مالی باشند یا اینکه این سفر نوعی امتیاز گرفتن از پاکستان در قبال کمک های مالی ریاض که در ماه های اخیر به اسلام آباد ارائه کرده، باشد.

خشنودی حاکمان عربی از پاکستان دوام نخواهد داشت

در فروردین سال 94 پس از اینکه پارلمان پاکستان با تصویب قطعنامه ای با مشارکت این کشور در ائتلاف سعودی و اماراتی در جنگ علیه یمن مخالفت کرد، انور محمد قرقاش وزیر مشاور درامور خارجی امارات متحده عربی، از تصمیم پارلمان پاکستان درباره یمن مبنی بر ضرورت اتخاذ موضع بیطرفی از سوی اسلام آباد و وارد نشدن به جنگ یمن، به شدت انتقاد کرد و با مبهم، غیرقابل انتظار و خطرناک خواندن این قطعنامه، تهدید کرده بود که پاکستان هزینه سنگینی را بابت اتخاذ موضع مبهم در قبال مساله یمن خواهد پرداخت.

تصویب این قطعنامه از سوی پارلمان پاکستان، موجب خشم برخی اعراب هم پیمان با عربستان سعودی شده است با این حال حاکمان ریاض در این خصوص سکوت کردند و گفته می شود پس از این تصمیم روابط اسلام آباد با ریاض و ابوظبی رو به سردی گرایید.

و اکنون با روی کار آمدن دولت حزب تحریک انصاف به نخست وزیر عمران خان و سفر چند باره وی به پایتخت های عربستان و امارات و همچنین دریافت چند میلیارد دلار کمک از این کشورها، دوباره باعث بهبود روابط پاکستان با این دو کشور شده است.

اما سوال اصلی اینجاست که در آستانه سفر بن سلمان به پاکستان، مقامات دو کشور از سرمایه گذاری تاریخی سعودی ها در پاکستان خبر داده و حتی میزان آن را 20 میلیارد دلار عنوان می کنند، و احتمال اینکه حاکمان سعودی از این کمک های میلیاردی به عنوان اهرم فشار علیه پاکستان جهت مشارکت در طرح های آنان در منطقه استفاده کنند، وجود دارد.

پاکستان محتاط باشد
مشاور حقوقی سابق وزیر امور خارجه پاکستان و استاد دانشگاه مدیریت علوم شهر لاهور معتقد است، فشارهای داخلی از جمله چالش های اخیر اقتصادی در پاکستان باعث شده تا دولت زیر بار کمک های خارجی از جمله کمک های عربستان و امارات برود.
'دکتر سکندر احمد شاه' اموز در گفت وگو با خبرنگار ایرنا گفت: دولت اسلام آباد از سرمایه گذاری 20 میلیارد دلاری عربستان در جریان سفر رسمی بن سلمان به این کشور خبر داده است اما سوال اینجاست که شرایط این سرمایه گذاری چیست؟ آیا این سفر تنها به امضای چند یاددشت تفاهم نامه ختم خواهد شد؟
وی افزود: عربستان همواره ثابت کرده است که کمک های مالی این کشور به دیگران به ویژه پاکستان، شرایط سیاسی دارد و بدون شک کمک های اخیر سعودی و سرمایه گذاری آتی آنان در پاکستان نیز بدون بهره سیاسی نخواهد بود.
سکندر احمد شاه به دولت پاکستان توصیه کرد که کمک به معیشت کشور و کاهش فشارهای خارجی از جمله کاهش انحصار به وام های صندوق بین المللی پول اقدام خوبی است اما پاکستان باید شرایط فعلی منطقه ای و جهانی را نیز درنظر بگیرد.
وی گفت: متاسفانه وضعیت نه چندان خوب اقتصادی پاکستان باعث شده تا حزب حاکم یعنی تحریک انصاف و شخص عمران خان به کمک های عربستان سعودی وابسته شوند

منبع : حامیان ولایت